Tokeny jako wynagrodzenie

Tokeny jako wynagrodzenie – kiedy „darmowe” tokeny podlegają opodatkowaniu?

Darmowe tokeny to nie zawsze darmowy zysk. Coraz więcej programistów i twórców działających w Web3 otrzymuje tokeny nie w ramach klasycznej umowy, ale jako formę uznania, premii lub nagrody za wkład w projekt. I właśnie w tym miejscu zaczynają się problemy podatkowe.

Wielu osobom wydaje się, że skoro nie było faktury ani umowy, to nie ma podatku. To błędne założenie. W praktyce tokeny jako wynagrodzenie mogą rodzić obowiązek podatkowy, nawet jeśli nigdy nie trafiły na giełdę i nie zostały sprzedane.

W tym artykule omawiamy realny przypadek programisty, który otrzymał tokeny w projekcie open-source i musiał zmierzyć się z interpretacją podatkową. Kluczowe okazało się ustalenie, czy tokeny są darowizną, dotacją czy przychodem z działalności gospodarczej.

Tokeny zamiast wynagrodzenia w działalności gospodarczej

Wyobraźmy sobie konkretną sytuację. Prowadzisz działalność gospodarczą B2B w zakresie programowania. Współpracujesz z firmą technologiczną, tworzysz kod, publikujesz go w publicznych repozytoriach. Nie masz podpisanej umowy na wynagrodzenie, ale firma postanawia nagrodzić najbardziej aktywnych kontrybutorów i przekazuje im tokeny.

Nie ma umowy, nie ma zobowiązania do dalszej pracy, jest tylko informacja, że tokeny są „gratyfikacją za dotychczasowy wkład intelektualny”.

Podatnik próbował przekonać urząd skarbowy, że takie tokeny to dotacja lub dofinansowanie. Dyrektor KIS uznał jednak, że jeśli tokeny są otrzymane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, to stanowią przychód z tej działalności.

Nie są dotacją ani dofinansowaniem, ponieważ nie pochodzą ze środków publicznych i nie są przeznaczone na realizację określonego celu publicznego. W praktyce oznacza to, że tokeny traktowane są jak forma wynagrodzenia za pracę, nawet jeśli nikt tak ich formalnie nie nazwał.

Kiedy powstaje przychód z tytułu tokenów?

Moment powstania przychodu to jedna z najczęstszych wątpliwości. Fiskus wskazuje jednoznacznie, że przychód powstaje w momencie otrzymania tokenów, czyli wtedy, gdy faktycznie trafiają one na Twój portfel kryptowalutowy.

Nie ma znaczenia, czy tokeny można od razu sprzedać, ani czy mają ustaloną cenę rynkową. Sam fakt otrzymania ich w związku z działalnością gospodarczą powoduje powstanie przychodu.

Jak wycenić tokeny otrzymane jako premia lub bonus?

Największy problem praktyczny to wycena tokenów, zwłaszcza jeśli w dniu ich otrzymania nie były jeszcze notowane na giełdzie.

Zgodnie ze stanowiskiem fiskusa należy:
– ustalić wartość rynkową tokenów na podstawie dostępnych kursów giełdowych;
– przyjąć średni kurs dzienny (średnią arytmetyczną z kursu otwarcia i zamknięcia) z dnia poprzedzającego dzień otrzymania przychodu;
– jeśli kurs jest podawany w walucie obcej (np. USD), przeliczasz go na PLN według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego moment uzyskania przychodu.

W praktyce oznacza to, że podatek trzeba zapłacić od wartości tokenów, nawet jeśli nie zostały jeszcze sprzedane i nie przyniosły realnej gotówki.

Sprzedaż tokenów i unikanie podwójnego opodatkowania

Dobra wiadomość jest taka, że prawo nie pozwala na podwójne opodatkowanie tego samego przychodu.

Co się dzieje przy sprzedaży? Unikanie podwójnego opodatkowania Dobra wiadomość jest taka, że prawo chroni nas przed zapłaceniem podatku dwa razy od tego samego. Kiedy zdecydujesz się wymienić te tokeny na „tradycyjną” walutę (FIAT), towar lub usługę, powstaje przychód z kapitałów pieniężnych, opodatkowany stawką 19%.

Kluczowy mechanizm, o którym musisz pamiętać: wartość przychodu, którą wykazałeś w swojej działalności gospodarczej przy otrzymaniu tokenów, staje się Twoim kosztem uzyskania przychodu przy ich późniejszej sprzedaży. Dzięki temu, jeśli przy otrzymaniu tokeny były warte 10 000 zł i zapłaciłeś od tego podatek w firmie, a potem sprzedałeś je za 12 000 zł, to w ramach kapitałów pieniężnych zapłacisz podatek tylko od nadwyżki, czyli od 2 000 zł.

Czy tokeny mogą być darowizną?

Podatnik zapytał również, czy tokeny można potraktować jako darowiznę. Fiskus odrzucił taką możliwość.

Aby uznać tokeny za darowiznę, konieczna byłaby umowa darowizny oraz oświadczenie o jej przyjęciu. Co więcej, jeśli tokeny są powiązane z Twoją aktywnością zawodową, urząd skarbowy i tak będzie szukał związku z działalnością gospodarczą.

W praktyce oznacza to, że tokeny otrzymane jako premia za pracę niemal zawsze będą traktowane jak przychód firmowy.

Wymiana krypto na krypto a podatek

Warto pamiętać o o złotej zasadzie polskiego podatku krypto: wymiana jednej kryptowaluty na drugą (np. otrzymanych tokenów na BTC lub Stablecoiny) jest w Polsce neutralna podatkowo.

Podatek płacimy dopiero przy wyjściu do walut tradycyjnych lub zapłacie za towar/usługę.

Tokeny jako wynagrodzenie – na co uważać w praktyce?

Otrzymanie tokenów jako bonus za pracę to przychód w firmie, który musisz wycenić według kursów historycznych z dnia poprzedniego. Dokumentujcie każdy „airdrop” czy „grant” od razu, bo szukanie kursów po dwóch latach to prawdziwy koszmar.

Wyobraź sobie, że otrzymanie tych tokenów jest jak dostanie kosza jabłek od sąsiada w zamian za to, że profesjonalnie dbasz o wspólny ogród. Nawet jeśli nie umówiliście się na zapłatę, urząd skarbowy uzna, że te jabłka mają konkretną wartość rynkową w dniu, w którym postawiłeś je w swojej kuchni, i musisz od tej wartości zapłacić „działkę”. Jeśli jednak później zrobisz z nich sok i go sprzedasz, opodatkujesz tylko to, o ile ten sok był droższy od samych jabłek.

Jeśli masz wątpliwości, jak prawidłowo rozliczyć kryptowaluty lub otrzymałeś wezwanie z urzędu skarbowego – skontaktuj się z nami. Kancelaria Mochnacz specjalizuje się w rozliczeniach PIT-38, kryptowalut, IP Box oraz w kompleksowej obsłudze podatkowej przedsiębiorców.

📩 Kontakt:
➡️ 22 875 20 10
📞 kancelaria@kancelaria-mochnacz.pl

Do każdej sprawy podchodzimy indywidualnie, z pełnym zaangażowaniem i dbałością o szczegóły. Z nami możesz mieć pewność, że Twoje rozliczenie kryptowalut jest zgodne z obowiązującymi przepisami.

Czytaj także:

CRS i DAC 8 – Czy Urząd Skarbowy widzi Twoje dane z kryptowalut?

Księgowość kryptowalut – rozlicz z nami swoje kryptowaluty >

Rozliczenia kryptowalut – jak nie stracić prawa do kosztów? >